Scenariusz uroczystości wręczenia sztandaru

połączonej z obchodami Święta Niepodległości

w Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Brodach

 

Narrator I:

Miło nam powitać wszystkich zebranych na uroczystości wręczenia naszej szkole sztandaru oraz obchodach Święta Niepodległości.

Powitanie gości.

Przemówienia dyrektora i gości.

 

Narrator II:

„Poloneza czas zacząć – Podkomorzy rusza

I z lekka zarzuciwszy wyloty kontusza

I wąsa podkręcając, podał rękę Zosi

I skłoniwszy się grzecznie, w pierwszą parę prosi.

Za podkomorzym szereg w pary się gromadzi

Dano hasło, zaczęto taniec – on prowadzi.”

 

Tak pięknie uwiecznił poloneza Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu”. Bo przecież polonez to nasza narodowa tradycja, to taniec rdzennie polski. Jest on symbolem polskiej tradycji szlacheckiej ze wszystkimi jej wadami i zaletami. W utworze Mickiewicza jest wyrazem pojednania i nadziei na przyszłość. Zatem powtórzmy za mistrzem – „Poloneza czas zacząć”.

 

Polonez z filmu „Pan Tadeusz” w wykonaniu uczniów gimnazjum

 

Narrator I:

Paryż, rok 1834, w kawiarni przy Champs-Elysees Adam Mickiewicz wraz z przyjacielem – Antonim Edwardem Odyńcem dywagują nad własnym i ojczyzny losem.

 

Adam Mickiewicz

O czym - że dumać na paryskim bruku,

Przynosząc z miasta uszy pełne stuku

Przeklęstw i kłamstwa, niewczesnych zamiarów,

Za późnych żalów, potępieńczych swarów!

Biada nam zbiegi żeśmy w czas morowy

Lękliwe nieśli za granie głowy

Bo gdzie stąpili rosła przed nim trwoga,

W każdym sąsiedzie znajdowali wroga,

Aż nas objęto w ciasny krąg łańcucha

I każą oddać co najprędzej ducha.

 

Antoni Edward Odyniec

Drogi Adamie, przyjacielu miły,

Nie wpadaj w tony takie nieszczęśliwe.

Przyszłość się może łaskawsza okazać,

Nie trzeba w niwecz nadziei obracać.

Spójrz w lata przyszłe z rozchmurzonym czołem,

Po klęskach, trudach, niewoli, mozołach

Kraj nasz się dźwignie, Ojczyzna wyzwoli.

Da Bóg doczekasz tego, zapomnisz, co boli,

Dziełom twym przyszłość zginąć nie pozwoli,

Będą cię dziatki wspominały małe,

Będą rodzice szeptali o tobie-

Tym, co swą młodość i wiek swój dojrzały

Oddał Ojczyźnie- jej służąc w zapale

Ramieniem, piórem, budząc w ludziach ducha

Pisaniem swoim-przyszłość ciebie słucha!

 

Adam Mickiewicz

Edwardzie drogi, nie czas łudzić zmysły,

Przyszłość- ta zda się mieć żałoby barwę,

Kirem powleka każdą myśl, chęć czynu.

Po cóż się trudzić, gdy wysiłki w niwecz,

Gdy los krwią znaczy i klęską mą drogę.

 

Antoni Edward Odyniec

Wszak sam pisałeś, że w młodości siła,

Że hartu trzeba i wysiłku woli,

A świat się zmieni, słońce znów zaświeci,

Byleby tylko nie tracić nadziei!

 

Adam Mickiewicz

Dzisiaj zwątpiłem w słowa dobrze znane,

Niepokój, zamęt, pustka w sercu, duszy.

Przepadła Polska, a moi rodacy

Zapomną o mnie, który zamiast miecza

Pióra używał w ojczyzny obronie.

 

Antoni Edward Odyniec

Przedwczesne troski, zbyt pochopny sąd twój,

Zasługi twoje nigdy nie przepadną!

W czasach niewoli i w dniach pełnych sławy

Będziesz na zawsze w sercach swych rodaków.

Spójrz jak jasnowidz- czy widzisz te dzieci,

Tę młodzież jasną, co w natchnieniu wielkim

Strofy twych wierszy powtarza z miłością,

Chwaląc twój geniusz, szukając uczucia?

Niech serce twoje znajdzie w tym pociechę,

Że przyszłe wieki oddadzą ci chwałę,

Że będziesz zawsze tym, którego dzieła

Uczniowie przyszli będą recytować,

By zdobyć laury w konkursowych bojach.

Spójrz w przyszłość- wiek dwudziesty pierwszy,

Czy widzisz twarze z zachwytu wyrazem?

 

(Recytacja fragmentów wierszy: Reduta Ordona, Pani Twardowska, Oda do młodości, Lis i kozieł, Stepy akermańskie, Niepewność, Inwokacja. Uczniowie początek wiersza mówią do mikrofonu, następnie rozchodzą się po sali, w której słychać jednocześnie kilka utworów Mickiewicza. Recytatorzy milkną, gdy padają pierwsze słowa Inwokacji.)

 

Adam Mickiewicz

Edwardzie drogi, dodałeś otuchy,

Lecz nie na wiele zda się ona dzisiaj.

Wszak wiesz, że –chociaż sercu drogie-

Owe zaszczyty nie zabliźnią rany.

Przyjdzie mi płakać- takoż nad mym losem,

Jak i nad grobem mej ojczyzny drogiej!

 

Antoni Edward Odyniec

Widać, że gorycz przez ciebie przemawia.

Jak cię ratować z otchłani rozpaczy?

Pracuj, Adamie, nie zaniechaj starań.

Jeśli nie jutro, może za czas jakiś

Wysiłki nasze przyniosą owoce.

Wierzaj mi, warto, nie dla pustej sławy,

Lecz dla potomnych, dla zasługi w niebie.

Patrz, jak wnukowie ocenią twe dzieło!

 

(PROGRAM OKOLICZNOŚCIOWY)

 

Narrator II:

Proszę wszystkich o powstanie.

                  Do hymnu.

                  HYMN

                  Po hymnie.

 

Narrator I:

Szanowni Zebrani, to nie przypadek, że łączymy obchody  Święta Niepodległości z nadaniem jej imienia Adama Mickiewicza.

Całe życie i dzieło tego wielkiego romantyka dowodzą, jak bardzo przyczynił się on do odzyskania przez Polskę suwerennego bytu.

Postać tego formatu nie wymaga szczególnej prezentacji, dlatego naszym zamiarem jest ukazanie tylko głównych etapów życia Adama Mickiewicza oraz wpływ jego dzieł na świadomość milionów jego rodaków.

Przyszły wieszcz narodowy przyszedł na świat w 1798 roku w Zaosiu koło Nowogródka. Ojcem Adama był komornik miński – Mikołaj Mickiewicz, a matką Barbara z domu Majewskich Mickiewicz.

To matka powierzyła syna opiece Ostrobramskiej Madonnie, gdy był chory i po śmierci męża sama wychowywała Adama i jego trzech braci.

Lato 1812 roku było szczególne dla Adama, wówczas czternastoletniego ucznia dominikańskiej szkoły w Nowogródku i przedstawiciela pierwszego pokolenia Polaków "urodzonych w niewoli", albowiem wtedy Napoleon Bonaparte wypowiedział wojnę Rosji

i wkroczył na ziemie Wielkiego Księstwa.

Po ukończeniu szkoły w Nowogródku rozpoczął studia filologiczno-historyczne w Wilnie. Tam wspólnie z najbliższymi przyjaciółmi - Tomaszem Zanem, Janem Czeczotem i Józefem Jeżowskim - Mickiewicz założył tajne Towarzystwo Filomatów (Miłośników Nauki), a następnie Towarzystwo Filaretów . Stowarzyszenia te, prowadząc zróżnicowane formy pracy samokształceniowej, miały na celu przygotowanie młodzieży do działalności w różnych dziedzinach życia narodu pozbawionego własnej państwowości. Kolejnym doświadczeniem młodzieńczym była nieszczęśliwa miłość do Marii Wereszczakówny.

W tym czasie pogłębiał znajomość polskiego i białoruskiego folkloru, w którym dostrzegał wyraz narodowej tradycji oraz źródło inspiracji. Literackim owocem tej inspiracji stały się "Ballady i romanse" (1822), "Dziadów część II i IV" oraz "Grażyna" (1823). Rok opublikowania pierwszego tomu Poezji Mickiewicza (1822) przyjęto jako datę początku romantyzmu w Polsce.

 

Narrator II:

Wykrycie przez władze carskie w roku w 1823 organizacji filomackich, doprowadziło do osadzenia Mickiewicza w zamienionym na więzienie klasztorze bazylianów w Wilnie. Po procesie skazano go jesienią 1824 r. wraz z kolegami na osiedlenie się w głębi Rosji. Więzienie, proces i zesłanie - to kolejne etapy życiowych doświadczeń i charakterystyczne rysy romantycznej biografii poety. Z Wilna wyjechał najpierw do Petersburga, a następnie do Odessy i Moskwy. Tu zetknął się z rosyjskim życiem literackim oraz działalnością spiskową. Zaprzyjaźnił się z również z literatami - spiskowcami: z Kondratijem Rylejewem, Aleksandrem Bestużewem, a także z Aleksandrem Puszkinem.
W czasie wycieczki na Krym (lato1825) miał okazję zetknąć się z kulturą orientalną i egzotycznym krajobrazem. Wszystko to wpłynęło na poszerzenie jego wyobraźni i wrażliwości literackiej. Z bliska także mógł obserwować potężną machinę carskiego despotyzmu. Doświadczenia okresu rosyjskiego zaowocowały "Sonetami" (1826) i "Konradem Wallenrodem" (1828).
W maju 1829 r. poecie udało się opuścić Rosję i rozpocząć prawie dwuletnią wędrówkę po Europie. Z Petersburga trasa prowadziła przez Hamburg, Berlin, Drezno, Pragę, Weimar (słynna wizyta u Goethego), Szwajcarię, do Włoch. Tam pisze wstrząsający wiersz „Do matki Polki”, jakby przewidując co nastąpi niebawem.

„Warszawianka” w wykonaniu zespołu muzycznego.

Narrator I:

29 listopada 1830 roku w Warszawie wybucha powstanie. Jak powiedział jeden z uczestników Nocy Listopadowej: „Słowo stało się ciałem, a Wallenrod – Belwederem”. Autor Wallenroda zdecydował się wrócić do kraju. Dopiero w sierpniu 1831 roku dotarł do Wielkopolski. Wobec wyraźnych oznak zbliżającej się klęski zrezygnował z zamiaru przedostania się do Królestwa.

Gotowość wzięcia udziału w walce zbrojnej o niepodległość oraz związane z tym przeżycia - to dalszy znamienny rys biografii romantycznego poety. Literackim rezultatem tych doświadczeń stały się m. in. napisane w 1831 r. wiersze o tematyce powstańczej: "Śmierć pułkownika", "Nocleg", "Reduta Ordona".

Recytacja wiersza: „Śmierć pułkownika” Adama Mickiewicza

W Wielkopolsce pozostał do wiosny 1832 r., bawiąc w ziemiańskich dworach zebrał mnóstwo obserwacji, które spożytkuje, pisząc „Pana Tadeusza”.
W atmosferze klęski powstania stworzył w Dreźnie w 1832 r. swoje główne dzieło romantyczne - "Dziadów część III". 31 lipca 1832 r. przybył z Drezna do Paryża, gdzie z niewielkimi przerwami spędził resztę tułaczego życia. Przewidując rychły wybuch ogólnoeuropejskiej rewolucji, sądził, podobnie jak cała emigracja, że pobyt na obczyźnie nie potrwa długo. Głównymi utworami związanymi z tym okresem twórczości poety stały się "Księgi narodu polskiego" i "Księgi pielgrzymstwa polskiego". Zmęczony emigracyjnym życiem, wskrzeszał wartość narodowej historii, tworząc "Pana Tadeusza".
W 1834 r. ożenił się z Celiną Szymanowską,  która urodziła mu sześcioro dzieci.

Narrator II:

W Paryżu przez cztery lata wykłada literaturę słowiańską w College de France, jednak zbyt radykalne poglądy poety sprawiły, że stracił posadę wykładowcy.
W czasie Wiosny Ludów (1848) Mickiewicz udał się do Rzymu, aby tu stworzyć własną formację wojskową - Legion Polski. Oddział ten miał wziąć udział w europejskich walkach ludów przeciwko monarchiom i tym samym przyczynić się do odzyskania przez Polskę niepodległości. Dla Legionu napisał: „Skład zasad" - radykalny program, w którym ukazał wizję republikańsko-demokratycznej Polski. Nie uzyskawszy poparcia papieża ani bogatych i wpływowych emigracyjnych stronnictw politycznych, kilkunastoosobowy Legion pod wodzą poety przemaszerował manifestacyjnie z Rzymu do Mediolanu, gdzie został podporządkowany władzom Lombardii i przez rok walczył z Austriakami.  Mickiewicz ponownie powraca do Paryża i tam wiąże swoje nadzieje polityczne na odzyskanie przez Polskę niepodległości z Napoleonem III oraz rozpoczętą w 1854 r. wojną między Francją, Anglią i Rosją (tzw. wojna krymska).
Po śmierci żony zostawił nieletnie dzieci w Paryżu i jesienią 1855 r. wyjechał do Konstantynopola (Istambułu), by swoim autorytetem wesprzeć akcję formowania tutaj polsko-kozackich oddziałów, które miały wziąć udział w walce z Rosją.   Niespodziewanie uległ atakowi cholery. Kres wędrówki wielkiego pielgrzyma nastąpi 26 listopada 1855 r.

 

Recytacja wiersza Jana Lechonia: "Śmierć Mickiewicza"

Narrator I:

Ciało poety na kilkadziesiąt lat spoczęło na polskim cmentarzu w Paryżu. Pozostały dzieła, w których wskazywał nam co jest ważne, a co przelotne.

Po kres swojej ziemskiej wędrówki, krzewił wiarę w odrodzenie Polski, która stanie się nadzieją świata. Tą wiarą zarażał tysiące Polaków i dlatego jego książek tak bardzo obawiali zaborcy. 22 stycznia 1863 roku kolejne pokolenie patriotów podjęło następną próbę walki o niepodległość. Wielu z nich wcześniej poznało „Odę do młodości,” „Konrada Wallenroda” lub „Pana Tadeusza”. Dla przyszłych powstańców służba w carskim wojsku była gorsza od śmierci i dlatego, świadomi klęski, wybrali nierówną. walkę.

Hej strzelcy wraz” w wykonaniu zespołu muzycznego.

Narrator I:

Pamięć o nich, a także lektura dzieł Adama Mickiewicza sprawią, że pojawią się kontynuatorzy idei walki o niepodległość. Przyszły Naczelnik Państwa i pierwszy Marszałek Polski, wspominając atmosferę rodzinnego domu, pisał: „od najwcześniejszego dzieciństwa zaznajamiała nas matka z utworami naszych wieszczów”. Najlepszą możliwość „trafienia pod strzechy” miało dzieło Adama Mickiewicza w zaborze austriackim, czyli w Galicji. Dlatego szczątki wieszcza, kilkadziesiąt lat po śmierci, trafią do katedralnej krypty na Wawelu, gdyż w zasługach równy był królom. Również w Galicji, w hołdzie wieszczowi, wznosi się wówczas pomniki. Najokazalsze we Lwowie i Krakowie. Wydarzenia te stają się wielkimi manifestacjami uczuć patriotycznych.

 

Recytacja wiersza: „LITANIA PIELGRZYMSKA” Adama Mickiewicza

Narrator II

Gdy wybuchnie powszechna wojna za wolność ludów - I wojna światowa,  Józef  Piłsudski utworzy w Galicji Legiony, które staną się kuźnią kadr  w odrodzonym wojsku polskim..

I Brygada” w wykonaniu zespołu muzycznego.

Narrator II:

Polacy po odzyskaniu suwerennego bytu, czcząc pomięć wieszcza, będą nadawać jego imię ulicom, szkołom i uniwersytetowi w Poznaniu. Dzieła Mickiewicza, wielokrotnie wydawane, staną się lekturą szkolną, a kolejne inscenizacje jego Dziadów wyznaczają etapy w rozwoju polskiego dramatu i towarzyszą przemianom Polski po drugiej wojnie światowej.

Utwory Mickiewicza zostaną przetłumaczone na większość języków świata, natomiast w Nowogródku, Wilnie, Paryżu, Istambule, Śmiełowie i Warszawie otwarto muzea lub stałe ekspozycje poświęcone jego twórczości i postaci.

Po utwory mistrza Adama sięgają również filmowcy. Niedawnym przykładem udanej ekranizacji jest „Pan Tadeusz” Andrzeja Wajdy.

Naród tworzą język i kultura. Mickiewicz stał się podwaliną polskiej kultury i polskiego języka.

Narrator I:

Wybitny badacz literatury - Wacław Borowy -tak mówił do studentów rozpoczynających naukę w zniszczonej wojną Warszawie: „Wśród ruin szuka się czegoś niezachwianego. Mickiewicz”.

 Jacek Łukasiewicz, jeden z biografów wieszcza, pisał: „W kulturze są miejsca pewne i trwałe: dzieła i ludzie, jak wzorcowy metr z Sewres, który leży w skarbcu i do którego porównuje się inne miary. W polskiej kulturze jedną z wartości uznanych za wzorcowe pozostaje Mickiewicz.

Wyrażamy przekonanie, że wybierając Adama Mickiewicza patronem naszego gimnazjum zyskaliśmy bardzo trwały, sprawdzony przez poprzednie pokolenia wzorzec, który okaże się bardzo pomocny w naszej dalszej drodze przez życie.

Adam Mickiewicz

Jak słodki zwidy, można li uwierzyć,

że me wysiłki nie odejdą w nicość?

Byłoby cudem, lecz rozum doradza,

By snom, marzeniom nie wierzyć- bo złudne.

 

Antoni Edward Odyniec

Czy serca twego nie ucieszy nawet

To, że twe imię wybiorą potomni,

Byś był patronem- co prowadzi młodzież

W ich i ojczyzny przyszłość- jakże jasną!

 

Adam Mickiewicz

Trudno zrozumieć o czym mi powiadasz.

Będą li młodzi, co wzór we mnie znajdą?

I zechcą szukać w strofach mych wskazówek,

Słów, co jak gwiazdy łódź ich poprowadzą

Przez niespokojne oceany życia?

 

Antoni Edward Odyniec

Nie chcesz uwierzyć? Spójrz w przyszłość.

Czy widzisz? Jest właśnie rok dwutysięczny trzeci.

Ci młodzi żacy chcą cię dziś uczynić

Patronem szkoły- patrz na uroczystość!

 

(WRĘCZENIE SZTANDARU)

 

Narrator I: ( przed przekazaniem sztandaru)

 Prosimy pana Wójta  oraz przedstawicieli Rady Rodziców o uroczyste przekazanie sztandaru społeczności uczniowskiej, którą reprezentuje poczet sztandarowy.

 

(Przekazanie sztandaru, fanfary.)

 

Adam Mickiewicz

O! jakim słodkim mami mnie widokiem

Prorocza wizja, którą roztoczyłeś!

W niej znajdę siłę, Edwardzie, do dzieła,

Wszak żal marnować choćby chwilę jedną!

Jeśli naprawdę ten los mi pisany,

Pora powrócić do przerwanej pracy,

by na uznanie zasłużyć potomnych.

Silniejszy jestem, cięższą podajcie mi zbroję.

 

Narrator II: Zakończenie programu - pożegnanie gości oraz zaproszenie na imprezy towarzyszące- wystawy, koncert.

 

Autorzy: Stanisława Lewandowska, Benedykt Szafrański